Mooi artikel gepubliceerd in het Dagblad vh Noorden

(Only available in Dutch)

Farmaceutische bedrijven wereldwijd maken gebruik van machines uit Emmen. Het almaar uitdijende Proxcys maakt unieke filterapparatuur, dat nu ook zijn weg gaat vinden in de voedingsindustrie.

Hard getimmerd en fanatiek geschilderd wordt er, in het nieuwe onderkomen van Proxcys aan de Waanderweg in Emmen. Bijna vier keer zoveel ruimte als in het vorige pand heeft het bedrijf nu. ,,Ik denk dat we hier prima met een man of veertig, vijftig ons werk kunnen doen. We zijn nu met iets meer dan dertig’’, vertelt Marcel Raedts. Hij is directeur van het bedrijf, dat hij negentien jaar geleden in de garage van zijn huis in de wijk Rietlanden begon.

Proxcys heeft een bestaande techniek ernstig verbeterd: het selecteren van eiwitten door middel van filters en chromatografie. Om zo precies de stoffen in handen te krijgen die nodig zijn. Zoals bijvoorbeeld antilichamen uit plasma om medicijnen van te maken. Dat klinkt heel ingewikkeld, en dat is het ook. Voor de meeste mensen althans. Als Raedts het uitlegt, valt het mee.

,,In plasma zitten miljoenen verschillende eiwitten, maar je wilt alleen die ene soort in handen hebben. In onze machine kunnen we ze scheiden. Allereerst door te filteren, maar vervolgens door middel van chromatografie. We voegen minuscule balletjes toe aan de vloeistof waarin de eiwitten zitten, sponsachtig materiaal. We weten dat bepaalde eiwitten snel langs de balletjes bewegen, terwijl andere hun weg door het materiaal zoeken, of er een beetje aan plakken en dus langer onderweg zijn. Dat is één van de manieren om te scheiden. En zo zijn er nog meer, die vaak in combinatie nodig zijn om dat ene eiwitje te pakken te krijgen.’’

Sneller

De techniek is zoals gezegd niet nieuw. De manier waarop Proxcys haar techniek toepast wel. Om te beginnen zijn de apparaten veel kleiner. Belangrijker misschien is dat ze ook een factor vier sneller werken dan de bestaande machines. Raedts: ,,Het grote verschil is dat in conventionele machines alleen de bodem als filter dient, terwijl in onze apparaten ook de zijwanden gebruikt worden.’’

De uit Venlo afkomstige Raedts is van huis uit bioloog. ,,Ben ik een beetje ingerold, omdat ik biologie wel interessant vond.’’ Maar hij ontdekte eigenlijk pas aan het eind van de studie dat hij iets met techniek miste. ,,Ik ben zo iemand die als jochie apparaten uit elkaar haalde en weer probeerde in elkaar te zetten. Als ik sneller eerlijk naar mezelf had gekeken, had ik beseft dat dát mijn echte passie is en had ik een technische opleiding gekozen.’’

Nu combineert hij zijn kennis, kunde en liefde voortreffelijk. Hij bedacht in wezen een technische oplossing voor een biologisch vraagstuk. Farmaceutische bedrijven in China, de VS, Canada, Europa maken er gretig gebruik van. ,,Dat klinkt makkelijker dan het gegaan is. De sector is een vrij gesloten wereld. Bedrijven zijn groot en werken volgens bepaalde methodes, waar ze niet graag van afwijken. Ik moest bewijzen dat mijn apparaat kleiner en sneller is en dat dat grote voordelen oplevert, zeker ook in financiële zin. Voor veel partijen waren we te innovatief. Dat durfden ze niet aan. De grootste moeilijkheid is altijd de eerste klant te vinden om te laten zien dat het echt waar is wat we beweren.’’

Perfecte machine

Die klant kwam in 2004, twee jaar na de start van het bedrijf. ,,Uit Rusland kwam opeens de vraag naar een kolom, een machine voor de productie van insuline. Toen het lukte om de perfecte machine te maken, konden we echt los. Langzaam maar zeker kwam er vraag naar meer apparaten. Maar het bleef lastig. Wij zijn een onderdeel van een heel farmaceutisch productieproces. Als je dat onderdeel van de keten aanpast, kan de rest niet precies hetzelfde blijven.’’ Toch lukte het Raedts om zijn Proxcys op de kaart te zetten. ,,Ik denk omdat we altijd relatief klein zijn gebleven en onze producten zelf assembleren. De onderdelen laten we zo dichtbij mogelijk maken. Dat maakt ons flexibel en snel, en dat is vrij bijzonder in de wereld waarin we bewegen. Wat we maken is ook gemakkelijk schaalbaar. Wil je er meer? Dat kan. Moet ie groter? Geen probleem.’’

Coronavaccin

Proxcys kan in de speurtocht naar een coronavaccin van nut zijn. Raedts: ,,Wij zijn expert in het verzamelen van antilichamen uit bloedplasma. Dat kunnen we ook voor antilichamen tegen het coronavirus. De techniek is hier klaar, maar vooralsnog wordt van hogerhand ingezet op allerlei andere methoden. Misschien komt de vraag nog wel.’’

Intussen beweegt het Drentse bedrijf richting een tweede spoor: de voedingsindustrie. En dat is een vrij voor de hand liggend spoor. ,,Bedrijven zijn in toenemende mate bezig met het helemaal uitpluizen van voedingsgrondstoffen. Eiwitten bijvoorbeeld worden gewonnen uit tal van landbouwproducten. Uit afvalwater ook. Dat gebeurt nu met machines die, vergeleken met die van ons, vrij grof te werk gaan. Wij kunnen veel preciezer zijn. Je kunt het direct vergelijken met de pixels op je computer. Onze machines bieden er heel veel, zodat je ongelooflijk nauwkeurig kunt zijn. Ik twijfel er niet over dat daarnaar vraag is.’’


- Artikel gepubliceerd in de NoordZ bijlage van het Dagblad van het Noorden, geschreven door Jean-Paul Taffijn -

Photo_150L_column